Dawna stolica należącego do Polski województwa lwowskiego także współcześnie kusi niezatartym czarem wschodnich rubieży. Przechadzając się urokliwymi uliczkami Lwowa możemy odnaleźć wciąż obecnego tam ducha polskości i spotkać rodowitych Kresowiaków.Historia
Lwów leży na Wyżynie Podolskiej, na skraju Roztocza, nad Pełtwią. Teren miasta jest pagórkowaty.Około 1250 roku książę Daniel Halicki, z dynastii Rurykowiczów, dla uczczenia narodzin syna Lwa założył miasto Lwów. Po śmierci ojca Lew przeniósł do Lwowa stolicę Rusi Halicko-Włodzimierskiej. W 1340 roku Lwów dostał się pod panowanie polskie. Na mocy Unii Lubelskiej ostatecznie stał się miastem polskim. W wyniku pierwszego rozbioru dostał się pod panowanie Austrii i wszedł w skład Królestwa Galicji. Ze względu na dość dużą autonomię był jednym z głównych ośrodków polskiej kultury w tym czasie. W 1918 roku Lwów powrócił do Polski, ale pozostawał pod okupacją niemiecką i sowiecką. Sowieci niszczyli tutaj polską kulturę i naukę. Inteligencję, przedstawicieli Kościoła, wojskowych, działaczy politycznych zsyłali masowo na Syberię. Grabili majątki, wprowadzali terror polityczny. Po II wojnie światowej Lwów został wcielony do ZSRR, a od 1991 roku jest miastem ukraińskim.
Rozwój
Ze względu na swoje położenie (na szlaku bałtyckim i czarnomorskim) Lwów od XV wieku szybko zaczął się bogacić, co zaowocowało wznoszeniem coraz to nowych budowli sakralnych, świeckich, obronnych oraz bujnym rozkwitem, kultury, sztuki i nauki. Napływała tu też ludność różnych nacji i religii (Żydzi, Rusini, Ormianie, Włosi, Węgrzy, Niemcy, Tatarzy), tworząc niezwykły tygiel etniczny. Na ogół polonizowała się już w drugim pokoleniu. Pozostając jednak wierną swoim tradycjom ubogacała zastaną kulturę. Lwów, jako jedno z miast Rzeczypospolitej Obojga Narodów miał wielkie znaczenie ekonomiczne i obronne.
Kamienica Królewska i Kopiec Unii Lubelskiej
Do dziś jest tu wiele elementów polskości. Przy ul. Rynek 6 znajduje się renesansowa Kamienica Królewska wybudowana w XVI wieku dla greckiego kupca i przebudowana później przez Jana III Sobieskiego na rezydencję pałacową.
Na Wysokim Zamku, jednym ze wzgórz, w trzechsetną rocznicę Unii Lubelskiej z ziemi pochodzącej między innymi z różnych stron Polski, a nawet z grobów Słowackiego i Mickiewicza, usypano kopiec.
Teatr Wielki
W centrum miasta znajduje się wielka Opera lwowska, niegdyś nazywana Teatrem Wielkim. Projekt gmachu wykonał prof. Zygmunt Gorgolewski i on sam nadzorował budowę. Na uroczyste otwarcie w 1900 roku przybyli między innymi Henryk Sienkiewicz, Ignacy Paderewski, Henryk Siemiradzki. Na scenie teatru wystawiano między innymi: Mazepę Słowackiego, Śluby panieńskie Fredry, czy Moralność pani Dulskiej Zapolskiej, a występowały takie sławy jak Modrzejewska, Solski.
Ossolineum
We Lwowie znajdował się też zasłużony dla polskiej kultury i nauki Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Otwarty w 1827 roku instytut był jednym z najważniejszych polskich ośrodków kulturalnych głównie za sprawą niezwykle bogatego zbioru bibliotecznego. Od 1995 roku lwowskie Ossolineum nie podlega już PAN, ale na mocy umowy polskie zbiory mogą być skanowane i mikrofilmowane. W miejscu dawnego Zakładu otwarto Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. W. Stefanyka.
Uniwersytet Jana Kazimierza
Do dziś funkcjonuje Uniwersytet Lwowski założony w 1661 roku przez Jana Kazimierza jako Akademia Lwowska. Jest jedną z największych wyższych uczelni na Ukrainie. Wielokrotnie zmieniano nazwę szkoły i jej profil. Dzieje uczelni w skrócie przedstawiają się następująco: Kolegium Jezuickie (1608-1661), Akademia Jezuicka (1661-1758), Akademia Lwowska (1758-1773), Uniwersytet Józefiński (1784-1805), Liceum Lwowskie (1805-1817), Uniwersytet Franciszkański (1817-1918), Uniwersytet Jana Kazimierza (1919-1939), Uniwersytet Iwana Franki (1940-1941), Podziemny Uniwersytet Jana Kazimierza (1941-1944), Uniwersytet Iwana Franki (od 1944). Wśród naukowców związanych z uniwersytetem byli: Jan Kasprowicz, Jan Parandowski, Juliusz Kleiner, Tadeusz Boy-Żeleński.
Politechnika Lwowska i Lwowska Galeria Sztuki
Obecnie ciągle działa też Politechnika Lwowska. Powstała w 1843 roku. Jest to najstarsza polska uczelnia techniczna, współcześnie przekształcona w ukraińską szkołę wyższą.
W Lwowskiej Galerii Sztuki znajduje się wiele dzieł polskich artystów: Jana Matejki, Juliusza Kossaka, Artura Grottgera, Jacka Malczewskiego.
Cmentarz Łyczakowski
Ważnym elementem Lwowa jest jedna z najstarszych zabytkowych nekropolii Europy, czyli Cmentarz Łyczakowski. Liczne stare nagrobki charakteryzują się wysoką wartością artystyczną i niejednokrotnie były wykonywane przez wybitnych rzeźbiarzy. Na cmentarzu tym pochowano wielu wybitnych i zasłużonych dla kultury, sztuki, nauki i polityki Polaków. Są tu groby: Seweryna Goszczyńskiego, Marii Konopnickiej, Gabrieli Zapolskiej, Artura Grottgera.
Cmentarz Orląt Lwowskich
Autonomiczną część Cmentarza Łyczakowskiego stanowi polski Cmentarz Obrońców Lwowa. Znajdują się tu mogiły ponad 3000 żołnierzy, z czego większość stanowią Orlęta Lwowskie, czyli młodzież szkół średnich i wyższych oraz inteligencja. Z tego też powodu ta część nekropolii nazywana bywa Cmentarzem Orląt.
KaPy


